Verpakking

Plastic scrap for recycling

02:43
25-09-2018

Ook in verpakking is recyclage dé toekomst

In mei lokte de Europese Commissie menig discussie uit met haar aankondiging dat wegwerpplastic binnen enkele jaren wellicht verboden zal worden. Ook andere plastic producten zullen strenger worden geregulariseerd. Een laatste wake-up call voor fabrikanten en handelaars om na te denken over hun producten en verpakkingen.

Verpakking
Prof. Dr. Ir. Peter Ragaert.

Kunststoffen rietjes, bestek, bordjes, roerstaafjes, ballonstokjes: het zijn maar enkele van de producten die wel eens definitief zouden kunnen verdwijnen. Europa zet in om de tien belangrijkste zwerfvuilproducten drastisch te reduceren. Een mooi vooruitzicht voor de planeet, met een economische impact. De ecologische plannen van de Europese Commissie reiken echter veel verder, vooral dan wat plastic verpakkingen en hun recycleerbaarheid betreft. “We kunnen maatregelen voor het stimuleren van recycleerbare verpakkingen enkel maar toejuichen”, vertelt Prof. Dr. Ir. Peter Ragaert van Pack4Food. “Toch zijn er een aantal consequenties die zwaar op de industrie en handel kunnen doorwegen. Eerst en vooral wordt in de farmaceutica en voeding nog vaak met meerlagige verpakkingen gewerkt. Dat is een noodzakelijkheid om het product op de juiste manier te beschermen. Elke laag heeft immers zijn eigen specifieke functie: de ene zorgt voor luchtdichtheid, de andere beschermt tegen vocht, nog een andere tegen licht … Het grote probleem is dat er nog steeds geen enkel proces is gevonden om dergelijke verpakkingen op grote schaal te recycleren. Het is immers uitermate moeilijk – of misschien zelfs onmogelijk – om de lagen op een kostenefficiënte manier van elkaar te scheiden. Vandaar dat het onderzoek op dat vlak zich in twee richtingen oriënteert. Enerzijds wordt gezocht naar processen om die verpakkingen wel te recycleren. Anderzijds wordt nagegaan of verpakkingen met minder lagen voor bepaalde producten kunnen volstaan.” 

Verpakking
Binnen enkele jaren zou onder andere plastic bestek wel eens verboden kunnen zijn in Europa.

En wat met de bioplastics?
Eigenlijk is er nog een derde optie: biogebaseerde verpakkingen. Enerzijds zijn er de ‘nieuwe’ types gebaseerd op zetmeel, PLA, cellulose … Veelal zijn deze composteerbaar en dus ideaal voor toepassingen waar voedselresten achterblijven. “Denk maar aan koffiecapsules of de zakjes voor groenten en fruit die sinds kort in de Franse warenhuizen worden gebruikt”, vertelt Ragaert. “Ook is het een ideale grondstof voor bordjes, bestek of bekertjes op festivals of evenementen. Daar komen immers veel etensresten bij het afval én op de grond terecht. Daarnaast zijn ze eveneens geschikt voor een breed assortiment van droge voeding. Helaas blijft de Europese Commissie in haar huidige communicatie uitermate vaag over de toepassing van deze bioplastics. Terwijl ze wel degelijk een erg interessant en ecologisch alternatief voor veel gewone plastic verpakkingen vormen. Vooral dan omdat Europa eerder aankondigde dat er aanzienlijke beperkingen zouden worden gesteld op de toepassing van aardolie voor de productie van plastics. Trouwens, diezelfde onduidelijkheid bestaat eveneens voor de tweede categorie bioplastics, namelijk de traditionele plastics die een andere grondstof dan aardolie hebben. Een ecologische oplossing hoewel er geen sprake van composteerbaarheid is. Trouwens, deze soort zit in de lift omdat ze zonder enige aanpassingen aan de verpakkingsmachines kan worden toegepast.”

Verpakking

Bioverpakkingen op basis van zetmeel, PLA, cellulose … zijn veelal composteerbaar en dus ideaal voor toepassingen waar voedselresten achterblijven.

Ook dop recycleren
Eén van de frappantste aankondigingen in mei was dat alle plastic flessen voor dranken tegen 2025 een dop of deksel moeten hebben die na opening aan de fles blijft vastzitten. Ragaert: “Dit geldt dus ook voor de PET-flessen die nu al worden gerecycleerd. De achterliggende gedachte is dat de doppen of deksels niet meer als zwerfvuil in de natuur terechtkomen. En natuurlijk ook dat dat ze in recycleerbaar materiaal worden gemaakt en automatisch mee in de PMD-zak belanden. Hiermee komen we naadloos op een andere doelstelling van Europa. Tegen 2025 moeten plastic flessen voor 90% worden ingezameld. België is op dit vlak één van de goeie leerlingen als we kijken naar PET-flessen, want we zitten al aan 87 à 88%. Vandaar dat ik niet meteen de grootste voorstander van statiegeld ben, ook niet voor andere plastic verpakkingen. De vraag is trouwens of dit wel een ecologische oplossing is. Zal deze maat­regel bij de consument de noodzakelijke gedragsverandering ten opzichte van zwerfvuil teweeg brengen? Trouwens, bij dergelijke nieuwe reglementeringen blijft dit altijd een vraagstuk. Als je het totale plaatje bekijkt, is het alternatief immers niet altijd beter op ecologisch vlak. Bovendien is het absoluut noodzakelijk  dat de rest van de wereld de initiatieven van Europa volgt. Het is niet omdat wij het zwerfafval willen beperken, dat de plasticsoep in de oceanen niet meer zal toenemen. Niettemin evolueren we definitief naar een maatschappij met gesloten ketens waarbij afval weer grondstof wordt. Elke fabrikant en handelaar moet nu al nadenken over de verpakkingen van de toekomst en manieren om recyclage economisch interessanter te maken dan met nieuwe grondstoffen te werken. De reglementeringen zullen er immers niet minder streng op worden! En de planeet zal ons er dankbaar om zijn.    

Verpakking
Europa zet in om de tien belangrijkste zwerfvuilproducten drastisch te reduceren.

Tekst Els Jonckheere  |  Beeld Archief

Lees meer over: Nieuws , Recyclage , Verpakking

Industrial Automation partners

De Pen Staf SeurinckEmpack